Hai công ty Lithuania chiếm 31% khách hàng đầu tư xuyên biên giới tại châu Âu

Thị trường đầu tư cá nhân châu Âu đang chứng kiến một sự dịch chuyển đáng chú ý. Lithuania, quốc gia vùng Baltic vốn không phải trung tâm tài chính truyền thống lớn nhất khu vực, đã vượt Cyprus về số lượng khách hàng đầu tư xuyên biên giới. Theo báo cáo của Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu, hai công ty có trụ sở tại Lithuania phục vụ 4,9 triệu khách hàng trong năm 2025, tương đương 31% tổng số khách hàng được thống kê trên toàn khu vực. Con số này đặt ra một vấn đề lớn hơn câu chuyện thành công của hai doanh nghiệp: trong ngành tài chính số, lợi thế cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào khả năng phân phối dịch vụ trên quy mô toàn châu Âu, thay vì chỉ dựa vào vị trí địa lý của một trung tâm tài chính.

Lithuania vượt Cyprus trong cuộc đua giành khách hàng đầu tư

Theo báo cáo của Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu, các công ty đầu tư đặt trụ sở tại Lithuania phục vụ 4,9 triệu khách hàng cá nhân xuyên biên giới trong năm 2025. Tổng số khách hàng được báo cáo trên toàn khu vực là 15,5 triệu.

Trong khi đó, Cyprus phục vụ 4,2 triệu khách hàng, tương đương 27% tổng số. Đây là sự thay đổi đáng kể đối với một quốc gia từ lâu đã trở thành điểm đến quen thuộc của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đầu tư và giao dịch tại châu Âu.

Điểm đáng chú ý nằm ở quy mô tổ chức đứng sau kết quả này. Lithuania chỉ có hai công ty đầu tư báo cáo hoạt động xuyên biên giới trong phạm vi thống kê, nhưng tổng lượng khách hàng của họ vẫn vượt 78 công ty tại Cyprus.

Điều đó không có nghĩa Lithuania đã thay thế Cyprus trên mọi phương diện của ngành tài chính. Báo cáo chỉ phản ánh số lượng khách hàng cá nhân xuyên biên giới trong phạm vi được thống kê, không phải toàn bộ quy mô tài sản, doanh thu, lợi nhuận hay chất lượng dịch vụ của các trung tâm tài chính.

Tuy nhiên, xét riêng về khả năng tiếp cận khách hàng cá nhân tại nhiều quốc gia, kết quả này cho thấy lợi thế đang nghiêng về những doanh nghiệp có thể mở rộng hoạt động xuyên biên giới bằng nền tảng số.

Từ 500 lên 4,9 triệu khách hàng trong ba năm

Quá trình tăng trưởng của Lithuania đặc biệt đáng chú ý khi nhìn lại dữ liệu lịch sử. Năm 2022, các công ty đầu tư tại quốc gia này chỉ phục vụ khoảng 500 khách hàng xuyên biên giới theo số liệu được dẫn trong báo cáo. Đến năm 2025, con số đã đạt 4,9 triệu.

Một năm trước đó, báo cáo ghi nhận một công ty Lithuania có khoảng 2,6 triệu khách hàng. Sang năm 2025, số doanh nghiệp báo cáo tăng lên hai, trong khi tổng lượng khách hàng tăng gần 90%.

Bình quân, mỗi công ty phục vụ khoảng 2,4 triệu khách hàng, mức cao nhất trong số các khu vực pháp lý được báo cáo.

Dù vậy, cần phân biệt giữa tăng trưởng của thị trường và đóng góp riêng của từng doanh nghiệp. Dữ liệu hiện có không cho biết chính xác 4,9 triệu khách hàng được phân chia thế nào giữa hai công ty. Vì vậy, chưa thể kết luận toàn bộ mức tăng đến từ một doanh nghiệp mới gia nhập hay từ sự mở rộng đồng thời của cả hai.

Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu cũng ghi nhận có một công ty Lithuania phục vụ khách hàng cá nhân tại toàn bộ 29 quốc gia còn lại thuộc Liên minh châu Âu và Khu vực Kinh tế châu Âu. Tuy nhiên, báo cáo không xác nhận thông tin này có nói đến cùng công ty nằm trong nhóm năm nhà cung cấp xuyên biên giới lớn nhất hay không.

Hai doanh nghiệp chưa được xác định chính thức

Báo cáo không nêu tên hai công ty Lithuania. Dựa trên hồ sơ của Ngân hàng Lithuania, doanh nghiệp đã hoạt động từ trước có khả năng là Revolut Securities Europe, trong khi Robinhood Europe là ứng viên phù hợp nhất cho doanh nghiệp thứ hai.

Báo cáo thường niên của Robinhood xác nhận doanh nghiệp nhận giấy phép theo Chỉ thị về thị trường công cụ tài chính tại Lithuania vào tháng 4 năm 2025 và hoàn tất thủ tục mở rộng quyền cung cấp dịch vụ xuyên biên giới trước khi triển khai các sản phẩm phái sinh dựa trên cổ phiếu được mã hóa và hợp đồng tương lai tiền mã hóa vĩnh cửu tại một số thị trường châu Âu vào ngày 30 tháng 6.

Tuy nhiên, Robinhood không công bố số lượng khách hàng tương ứng tại châu Âu. Vì vậy, chưa thể xác định chắc chắn danh tính hai doanh nghiệp hoặc phân bổ tổng số 4,9 triệu khách hàng cho từng công ty.

Sự thận trọng này quan trọng bởi số lượng khách hàng lớn không tự động chứng minh doanh nghiệp có doanh thu cao nhất, tài sản khách hàng lớn nhất hay hiệu quả kinh doanh tốt nhất. Dữ liệu trong báo cáo chủ yếu phản ánh phạm vi tiếp cận thị trường, không phải bức tranh tài chính toàn diện.

Năm công ty lớn nhất nắm phần lớn thị trường

Sự bứt phá của Lithuania diễn ra trong một thị trường có mức độ tập trung rất cao.

Năm công ty đầu tư xuyên biên giới lớn nhất châu Âu phục vụ 70% tổng số khách hàng được báo cáo. Mười công ty lớn nhất chiếm 82%, còn 20 công ty hàng đầu chiếm 91%.

Ở chiều ngược lại, 329 công ty còn lại cộng lại phục vụ chưa đến 4% tổng số khách hàng.

Những con số này cho thấy thị trường không phân bổ cơ hội đồng đều giữa các doanh nghiệp. Một số nền tảng đã xây dựng được quy mô phân phối đủ lớn để tiếp cận hàng triệu khách hàng, trong khi phần lớn đối thủ chia nhau một phần rất nhỏ của thị trường.

Đối với doanh nghiệp tài chính, điều này làm thay đổi cách đánh giá lợi thế cạnh tranh. Một giấy phép hoạt động là điều kiện quan trọng để tiếp cận thị trường, nhưng giấy phép không tự tạo ra lượng khách hàng lớn. Doanh nghiệp còn cần công nghệ ổn định, quy trình mở tài khoản thuận tiện, khả năng phục vụ nhiều thị trường và cơ chế vận hành đủ hiệu quả để hỗ trợ lượng người dùng ngày càng tăng.

Khi một nền tảng đã có quy mô lớn, việc mở rộng sang thị trường tiếp theo có thể tận dụng hệ thống công nghệ và quy trình đã được xây dựng. Ngược lại, một công ty nhỏ phải đầu tư đáng kể để đạt được mức độ tiếp cận tương tự. Báo cáo không định lượng chi phí này, nhưng sự chênh lệch về thị phần cho thấy khoảng cách quy mô giữa các nhà cung cấp là rất lớn.

Dịch vụ thực hiện lệnh chiếm 87% khách hàng hoạt động

Cơ cấu dịch vụ là một phần quan trọng giúp giải thích khả năng mở rộng của các nền tảng đầu tư số.

Theo báo cáo, dịch vụ thực hiện lệnh được cung cấp cho 87% khách hàng xuyên biên giới đang hoạt động. Dịch vụ quản lý danh mục đầu tư chiếm 11%, trong khi dịch vụ tư vấn đầu tư chiếm chưa đến 1%.

Đáng chú ý, không công ty nào trong năm nhà cung cấp xuyên biên giới lớn nhất cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư.

Dịch vụ thực hiện lệnh tập trung vào việc tiếp nhận và xử lý yêu cầu giao dịch của khách hàng. Mô hình này khác với quản lý danh mục, trong đó doanh nghiệp quản lý các khoản đầu tư theo phạm vi dịch vụ đã thỏa thuận, hoặc tư vấn đầu tư, vốn đòi hỏi hoạt động đưa ra khuyến nghị đầu tư cho khách hàng.

Sự khác biệt này có ý nghĩa về mặt vận hành. Một nền tảng tập trung vào thực hiện lệnh có thể chuẩn hóa phần lớn quy trình giao dịch trên hệ thống công nghệ chung. Khi mở rộng sang quốc gia khác, doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng yêu cầu pháp lý tại thị trường đó, nhưng không nhất thiết phải xây dựng một bộ máy vận hành độc lập ở từng nơi.

Đây là lợi thế của mô hình phân phối dựa trên công nghệ. Sản phẩm có thể được cung cấp xuyên biên giới thông qua một hệ thống thống nhất, trong khi các chức năng tư vấn hoặc quản lý tài sản chuyên sâu có thể đòi hỏi cách tổ chức khác.

Tuy nhiên, tỷ trọng dịch vụ thực hiện lệnh cao không đồng nghĩa mọi khách hàng đều có nhu cầu giống nhau. Nó chỉ cho thấy loại hình dịch vụ này chiếm ưu thế trong nhóm khách hàng xuyên biên giới được thống kê.

Một giấy phép có thể mở rộng phạm vi hoạt động

Trong Liên minh châu Âu và Khu vực Kinh tế châu Âu, cơ chế cho phép doanh nghiệp được cấp phép tại một quốc gia cung cấp dịch vụ tại những quốc gia khác theo các thủ tục liên quan thường được gọi là cơ chế hộ chiếu dịch vụ tài chính.

Đối với doanh nghiệp đầu tư số, cơ chế này có thể giảm nhu cầu thiết lập một hoạt động kinh doanh hoàn toàn riêng biệt ở từng thị trường. Doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ các quy định áp dụng, hoàn thành thủ tục cần thiết và đáp ứng những nghĩa vụ liên quan tại từng quốc gia, nhưng có thể khai thác một nền tảng công nghệ chung để phục vụ khách hàng ở phạm vi rộng hơn.

Đây là một phần lời giải cho kết quả của Lithuania. Lợi thế không nhất thiết đến từ việc quốc gia này có nhiều công ty đầu tư hơn Cyprus. Trên thực tế, số công ty được báo cáo tại Lithuania rất ít. Điều nổi bật là quy mô khách hàng mà mỗi doanh nghiệp có thể tiếp cận.

Mô hình này cũng cho thấy sự khác biệt giữa một nền tảng và một sản phẩm đơn lẻ. Một sản phẩm giao dịch có thể thu hút người dùng ban đầu, nhưng nền tảng có khả năng tiếp cận nhiều thị trường, duy trì hoạt động ổn định và hỗ trợ nhiều nhóm khách hàng mới tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng ở quy mô lớn hơn.

Dù vậy, dữ liệu hiện có không cho phép kết luận giấy phép Lithuania tự thân là nguyên nhân duy nhất khiến các doanh nghiệp đạt được quy mô nói trên. Công nghệ, thương hiệu, chiến lược tiếp cận khách hàng và các yếu tố kinh doanh khác cũng có thể liên quan, nhưng báo cáo không phân tách mức đóng góp của từng yếu tố.

Khi quy mô khách hàng tăng nhanh hơn khiếu nại

Hai công ty Lithuania ghi nhận tổng cộng 2.251 khiếu nại trong năm 2025, tăng 44% so với năm trước.

Xét theo tỷ lệ trên quy mô khách hàng được báo cáo, con số này tương đương khoảng 46 khiếu nại trên mỗi 100.000 khách hàng. Mức bình quân được báo cáo tại châu Âu là 71 khiếu nại trên mỗi 100.000 khách hàng.

Thoạt nhìn, tỷ lệ thấp hơn mức chung có thể tạo cảm giác rằng các công ty Lithuania đang xử lý khách hàng tốt hơn. Nhưng cơ quan quản lý cảnh báo không nên diễn giải dữ liệu theo cách đó.

Nếu nhiều khách hàng mới tham gia trong nửa cuối năm, họ có thể chưa có đủ thời gian trải nghiệm dịch vụ hoặc phát sinh khiếu nại trước thời điểm thống kê. Khi mẫu số là lượng khách hàng tăng rất nhanh, tỷ lệ khiếu nại trên mỗi khách hàng cũng có thể giảm dù tổng số khiếu nại tăng.

Đây là vấn đề thường gặp khi đánh giá doanh nghiệp đang tăng trưởng nhanh. Chỉ số tổng hợp có thể cải thiện vì quy mô tăng, chứ không nhất thiết vì chất lượng dịch vụ được nâng lên.

Ngoài ra, báo cáo không bao gồm hoạt động kinh doanh nội địa và hoạt động thông qua chi nhánh. Cùng một người cũng có thể được tính là khách hàng của nhiều nhà cung cấp khác nhau. Vì thế, 15,5 triệu khách hàng được thống kê không nhất thiết tương ứng với 15,5 triệu cá nhân duy nhất.

Muốn đánh giá chất lượng dịch vụ đầy đủ hơn, cần xem xét thêm mức độ nghiêm trọng của khiếu nại, thời gian giải quyết, kết quả xử lý và trải nghiệm khách hàng theo thời gian. Những dữ liệu này không được cung cấp đầy đủ trong nội dung báo cáo đang xét.

Lợi thế cạnh tranh không chỉ nằm ở giấy phép

Cuộc cạnh tranh giữa các nền tảng đầu tư xuyên biên giới không đơn thuần là cuộc đua giành giấy phép. Giấy phép tạo ra cơ sở pháp lý để hoạt động; công nghệ giúp phục vụ khách hàng; còn khả năng phân phối quyết định doanh nghiệp có thể đưa dịch vụ đến bao nhiêu người và tại bao nhiêu thị trường.

Các doanh nghiệp lớn có thể tận dụng quy trình mở tài khoản, hệ thống xử lý giao dịch và cơ sở hạ tầng công nghệ đã được xây dựng để tiếp cận thêm khách hàng. Nhưng khi quy mô tăng, doanh nghiệp cũng phải bảo đảm năng lực hỗ trợ, kiểm soát rủi ro và xử lý khiếu nại theo kịp tốc độ mở rộng.

Đối với các đối thủ nhỏ hơn, việc cạnh tranh trực tiếp bằng số lượng khách hàng với những nền tảng đã phục vụ hàng triệu người có thể là một mục tiêu tốn kém. Một hướng đi khác là tập trung vào nhóm khách hàng cụ thể, chất lượng dịch vụ hoặc nhu cầu mà các nền tảng lớn chưa đáp ứng tốt. Đây là định hướng chiến lược có thể cân nhắc, chứ không phải kết luận được chứng minh trực tiếp bởi số liệu của báo cáo.

Thị trường tập trung cao cũng khiến việc diễn giải thứ hạng cần thận trọng. Một doanh nghiệp có lượng khách hàng lớn chưa chắc có lợi nhuận cao hơn doanh nghiệp nhỏ, bởi dữ liệu không cho biết chi phí thu hút khách hàng, doanh thu bình quân, tài sản quản lý hay mức độ hoạt động của từng người dùng.

Bài học cho doanh nghiệp Việt Nam

Đối với doanh nghiệp công nghệ tài chính Việt Nam, trường hợp Lithuania cung cấp một góc nhìn đáng chú ý về cách xây dựng hoạt động kinh doanh có khả năng mở rộng. Giá trị của nền tảng không chỉ nằm ở số lượng tính năng, mà còn ở khả năng phục vụ khách hàng qua một hệ thống có thể vận hành nhất quán khi quy mô tăng lên.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa không nên mặc định rằng muốn phát triển phải mở văn phòng tại mọi thị trường hoặc xây dựng một hệ thống riêng cho từng nhóm khách hàng. Trước hết, cần xác định sản phẩm cốt lõi, chuẩn hóa quy trình đăng ký, hỗ trợ khách hàng, xử lý giao dịch và quản lý dữ liệu. Công nghệ chỉ thực sự tạo ra lợi thế khi những quy trình đó hoạt động ổn định và có thể mở rộng.

Tuy nhiên, không thể sao chép nguyên trạng mô hình của Lithuania sang Việt Nam. Quyền cung cấp dịch vụ xuyên biên giới tại châu Âu dựa trên khuôn khổ pháp lý cụ thể của khu vực này. Doanh nghiệp Việt Nam muốn cung cấp dịch vụ đầu tư hoặc tài chính tại thị trường nước ngoài phải nghiên cứu giấy phép, điều kiện hoạt động, nghĩa vụ bảo vệ khách hàng và các quy định áp dụng tại từng quốc gia. Việc một công ty được cấp phép ở một thị trường không có nghĩa công ty đó mặc nhiên được hoạt động ở mọi quốc gia khác.

Doanh nghiệp cũng nên đo lường tăng trưởng bằng nhiều chỉ số thay vì chỉ đếm số tài khoản đăng ký. Số khách hàng hoạt động, tỷ lệ duy trì khách hàng, khiếu nại trên mỗi nhóm khách hàng và thời gian giải quyết vấn đề sẽ cung cấp bức tranh hữu ích hơn về khả năng phát triển bền vững.

Với những doanh nghiệp chưa đủ nguồn lực để mở rộng quốc tế, xây dựng một sản phẩm tập trung và vận hành hiệu quả tại thị trường hiện tại có thể là bước chuẩn bị thực tế hơn. Khi nền tảng đã đủ ổn định, doanh nghiệp mới có cơ sở đánh giá chi phí và lợi ích của việc tiến sang thị trường khác.

Thước đo tiếp theo sẽ là khả năng duy trì tăng trưởng

Số liệu năm 2025 xác lập Lithuania là quốc gia có trụ sở của các công ty đầu tư phục vụ nhiều khách hàng xuyên biên giới nhất trong phạm vi báo cáo. Chỉ hai doanh nghiệp đã đạt tổng cộng 4,9 triệu khách hàng, vượt mức 4,2 triệu của 78 công ty tại Cyprus.

Nhưng dữ liệu này mới giải thích được quy mô, chưa trả lời đầy đủ câu hỏi về chất lượng tăng trưởng. Chưa có sự phân bổ chính thức số khách hàng giữa hai công ty, cũng chưa có đủ thông tin để đánh giá doanh thu, lợi nhuận hay hiệu quả phục vụ khách hàng của từng doanh nghiệp.

Kỳ báo cáo tiếp theo sẽ giúp làm rõ liệu đà tăng trưởng tiếp tục đến từ doanh nghiệp dẫn đầu đã hiện diện trước đó, từ đóng góp đáng kể của doanh nghiệp mới, hay từ cả hai.

Bài học rộng hơn nằm ở cấu trúc của thị trường. Khi dịch vụ đầu tư ngày càng được cung cấp qua nền tảng số, một số ít doanh nghiệp có thể tiếp cận phần lớn khách hàng xuyên biên giới. Giấy phép tạo điều kiện cho hoạt động, công nghệ hỗ trợ mở rộng và khả năng phân phối giúp chuyển những điều kiện đó thành quy mô thực tế.

Đối với doanh nghiệp, tăng trưởng nhanh là một lợi thế chỉ khi năng lực vận hành và chất lượng phục vụ có thể theo kịp. Đối với cơ quan quản lý, số lượng khách hàng lớn cần được xem xét cùng các chỉ số bảo vệ nhà đầu tư. Và đối với thị trường, câu hỏi không chỉ là ai có nhiều khách hàng nhất, mà còn là ai có thể duy trì niềm tin khi phục vụ họ trên quy mô ngày càng lớn.

Hai công ty Lithuania chiếm 31% khách hàng đầu tư xuyên biên giới tại châu Âu

Lithuania, đầu tư xuyên biên giới, nhà đầu tư cá nhân, thị trường tài chính châu Âu, Cyprus, Revolut Securities Europe, Robinhood Europe, giấy phép đầu tư, nền tảng đầu tư số, dịch vụ thực hiện lệnh, khách hàng đầu tư, Cơ quan Chứng khoán châu Âu, thị trường đầu tư số, doanh nghiệp tài chính